PONIEDZIAŁEK, 27 CZERWIEC, KOŚCIÓŁ SS KLARYSEK P.W. ŚW. TRÓJCY

godz. 19.30 - Koncert inauguracyjny - pamięci Jana Pawła II

DEKAMERON: Anna MIKOŁAJCZYK - sopran, Julita WERSZKO - sopran, Marta LAWRENCE - alt, Monika WITKOWSKA - alt, Marzena BAJKOWSKA - fidel, Agnieszka OBST - fidel, Anna CZECHAK - organetto, Robert SIWAK - perkusja, dzwony, Tadeusz CZECHAK - lutnia, kierownictwo artystyczne PROGRAM: anonim, Stary Sącz, XIII wiek - Omnia Beneficia; anonim, Stary Sącz, XIII wiek - Benedicamus Domino; Mikołaj z Radomia, ca 1420 - Magnificat; Jan z Jasiennej, ca 1420, rękopis Kj2464 - Generari voluit, Celebris dies colitur anonim, rękopis Biblioteki Raczyńskich, połowa XV w. - O nadroższy kwiatku; anonim, rękopis Biblioteki Raczyńskich, połowa XV w. - Bądź wiesioła Panno czysta; Piotr z Grudziądza, (ca 1400-1480) - Preconia etroclita; anonim, rękopis Biblioteki Krasińskich ca 1420 - Cracovia Civitas ** Guillaume de Machaut (1300-1377) - Missa Notre Dame

Koncert sponsorowany przez Starostwo Powiatowe w Nowym Sączu

Omnia Beneficia, czterogłosowy konduktus pochodzący z XIII wieku jest chyba najlepiej znanym festiwalowej publiczności utworem. Odnaleziona w starosądeckim klasztorze kompozycja stała się kulturalną wizytówką miasta, w którym już przed ośmioma wiekami znane i stosowane były reguły stylistyczne dalekiej paryskiej szkoły Notre Dame. Budując program, którego centralnym punktem jest msza Notre Dame, niepodważalnie najwspanialsze osiągnięcie średniowiecznej polifonii, chcieliśmy skłonić słuchaczy do porównania naszej rodzimej twórczości z najlepszym wzorcem Zachodu. Bez fałszywej skromności wybraliśmy z polskiego repertuaru pozycje być może nie tak monumentalne, ale stanowiące istotne etapy na drodze rozwoju naszej muzyki.

Mikołaj z Radomia - kompozytor polski, działający w latach 1420-1440. Prawdopodobnie był członkiem kapeli założonej w 1422 roku przez Władysława Jagiełłę. W muzyce Mikołaja spotkać możemy wszystkie charakterystyczne dla I połowy XV wieku elementy - synkopowane rytmy, imitacje (rytmiczne i melodyczne) i fauxburdon. Magnificat, oparte na tekście z Nowego Testamentu, jako wzorzec wykorzystuje 1 ton chorałowego „Magnificat” - ma bardzo precyzyjnie przemyślaną i konsekwentnie zrealizowaną formę, oddającą średniowieczną koncepcję teologicznego i symbolicznego rozumienia tekstu. Tu pojawiają się po raz pierwszy w polskiej muzyce fragmenty oparte na nowej również w Europie technice fauxburdonu. Jest to bez wątpienia szczytowe osiągnięcie polskiego średniowiecza. Imię Jana z Jasiennej (Johannis de Jaszona) zostało wpisane w inskrypcji pochodzącego z początku XIV wieku rękopisu: „Liber domini Joannis de Jaszona”. Joannis wstąpił na Akademię Krakowską w 1400 roku i 6 lat później otrzymał tytuł magistra. Wspomniany rękopis zawiera część muzyczną, która sprawia wrażenie zbioru studenckich ćwiczeń. Jest w niej sporo błędów, poprawek a nawet komentarzy nauczyciela.

Utwory te, jakkolwiek nieporównywalne z dojrzałymi kompozycjami Mikołaja, mogą zachwycić niewątpliwym młodzieńczym urokiem. Prace Piotra z Grudziądza, już za życia popularnego w Europie, zostały ponownie odkryte w 1970 roku. Urodzony w 1400 Piotr również studiował w Krakowie, uzyskując tytuł magistra w 1430 r. Jego kompozycje stylistycznie nawiązywały do wczesnego stylu burgundzkiego, z głosem solowym i akompaniującymi instrumentami. Dominującą i charakterystyczną cechą twórczości Piotra jest bogactwo wzorów rytmicznych, nadających utworom żywy, taneczny charakter. Dla zaznaczenia przebiegu kształtowania się polskiej polifonii, w koncercie umieszczone zostały kompozycje w języku polskim, niezwykle cenne przez to, że - po monodycznej Bogurodzicy - są pierwszymi polifonicznymi pieśniami napisanymi w naszym rodzimym języku. Hymn Cracovia Civitas w podniosłych słowach głosi sławę „starego, wielkiego grodu” - Krakowa; także chwałę króla, profesorów Akademii i dostojnych mieszczan. Muzyka hymnu ma podniosły, majestatyczny charakter, zdradza doskonały warsztat anonimowego twórcy i doskonale ilustruje łacińskie strofy, napisane przez podkanclerzego Władysława Jagiełły, Stanisława Ciołka. Msza Notre Dame Guillaume’a de Machaut (1300-1377) należy do najważniejszych utworów światowej literatury muzycznej tego gatunku.

Jej twórca urodzony w Reims francuski poeta i kompozytor jest najwybitniejszym przedstawicielem epoki Ars Nova. Działał nie tylko na terenie Francji, ale przez wiele lat związany był z dworem króla czeskiego Jana Luksemburskiego. Być może ten fakt spowodował, że często w polskiej literaturze fachowej pojawiały się domniemania, jakoby Machaut przebywał w Krakowie na zjeździe monarchów w 1364 roku. Guillaume de Machaut zasłynął jako twórca najbardziej reprezentatywnych form swojej epoki. Komponował motety, ronda, virelais, ballady, lais, ale uwieńczeniem jego twórczości jest właśnie prezentowana dziś na festiwalowym koncercie Msza. Choć uważa się, że powstała ona na koronację Karola V w 1364, to jednak zróżnicowanie stylistyczne poszczególnych części wskazuje na zdecydowanie dłuższy proces powstawania utworu. W częściach Kyrie, Sanctus i Agnus Dei odnaleźć można wpływ motetu i oparcie na melodiach chorałowych. Fragmenty izorytmiczne, czyli oparte na stałym schemacie rytmicznym stosowane były wcześniej właśnie w motetach. W częściach rozbudowanych tekstowo (Gloria i Credo) widoczne jest oddziaływanie konduktusu, czyli nawiązanie do wcześniejszych, XIII-wiecznych tradycji. Nieznane jest w nich pochodzenie cantus firmus. Mógł on być autorstwa kompozytora, co potwierdza wpływ konduktu. W przebiegu utworu dają się zauważyć zalążki figur retorycznych, które będą dalej rozwijane przez kompozytorów następnych epok. Warto też zwrócić uwagę na rytmikę, która zaczyna się bardzo intensywnie rozwijać w epoce Ars Nova i jakkolwiek jest to przede wszystkim widoczne w innych formach, głównie świeckich, to i tu następuje wyraźny rozwój tego podstawowego elementu muzyki.

Aldona i Tadeusz Czechak

DEKAMERON został założony w 1993 roku, jego celem jest popularyzowanie osiągnięć kultury muzycznej średniowiecznej Europy zgodnie z ówczesnymi kanonami i stylistyką, a równocześnie nadanie im wymiaru artystycznego w dzisiejszym znaczeniu. Zespół tworzą absolwenci wyższych uczelni muzycznych w klasach śpiewu solowego, skrzypiec i perkusji, zdobywający doświadczenie podczas współpracy z innymi tego typu czołowymi polskimi zespołami, jak również na zagranicznych mistrzowskich kursach specjalistycznych. Ich interpretacje są oryginalnymi, nowymi próbami odczytania dawnych utworów i odtworzenia dawnej praktyki muzycznej. Ważną rolę w docieraniu do średniowiecznych praktyk wykonawczych pełnią używane przez zespół instrumenty, rekonstruowane na podstawie średniowiecznej ikonografii /Tadeusz Czechak jest członkiem Fellowship of Makers and Researchers of Historical Instruments/. W repertuarze DEKAMERONU znajduje się głównie muzyka świecka XII-XV wieku, najchętniej ujmowana w formie monograficznych koncertów, o których tak piszą krytycy: „Zespół podąża dosyć konsekwentnie swoją drogą, łącząc prostotę, szczerość i obiektywność przekazu z ogromnym zaangażowaniem emocjonalnym. W rezultacie podczas ich występów wytwarza się aura z jednej strony niemal mistycznego skupienia, z drugiej zaś orgiastycznej i żywiołowej ekspresji.”/Ruch Muzyczny, 1994/ “Nadarza się bowiem wspaniała okazja, by ich brzmienie poznać i polubić, a właściwie pokochać i to już od pierwszego słyszenia. Nie wierzę, by mogło stać się inaczej po wysłuchaniu zebranych tu dwudziestu miniatur miłosnych, napisanych i wykonywanych w Europie między XII a XIV wiekiem.” /Compact Disc, 1995/ „Żywioł ruchu pulsujący bogactwem rytmów i barw w grze instrumentalistów oraz naturalność i wdzięk - w czystym i bezpretensjonalnym śpiewie Anny Mikołajczyk i Jacka Wisłockiego - przede wszystkim robiły wrażenie swą artystyczną dojrzałością, siłą i sugestywnością wyrazu /.../ - instrumentarium zespołu i sposoby jego użycia - zgodnie ze znaną ikonografią średniowieczną - a także zgoła wirtuozowska swoboda w posługiwaniu się nimi przez artystów dawały gwarancję rzetelności merytorycznej.” /Ruch Muzyczny"„Stwierdzam bez wahania, że było to najlepsze wykonanie muzyki średniowiecznej przez polski zespół, jakie udało mi się dotąd usłyszeć. (...) XIII-wieczne pieśni maryjne stanowią najczęściej chyba rekonstruowany zbiór utworów średniowiecznych, lubiany przez słuchaczy ze względu na piękne melodie, ekspresję i niepowtarzalny klimat, będący wynikiem przemieszania wartości sacrum i profanum. Wszystko to udało się doskonale wyeksponować muzykom Dekameronu. Wielkie słowa uznania należą się Annie Mikołajczyk, która zaśpiewała cantigi z prawdziwie hiszpańskim temperamentem, pięknym głosem, obdarzając je olbrzymim ładunkiem emocjonalnym.” / Witold Paprocki, Ruch Muzyczny, 23.01.2000 - O Cantigas de Santa Maria / W 1995 roku zespół wydał płytę „Dekameron - czyli historia miłości średniowiecznej”, którą krytycy porównywali z najlepszymi wykonawcami liryki miłosnej średniowiecza, w 1997 „Kolędy staropolskie”, a w 2000 ukazała się następna: „Pieśni maryjne Hiszpanii, Francji, Niemiec i Polski”. DEKAMERON jest laureatem I nagrody, ufundowanej przez Ministerstwo Kultury i Sztuki w Konkursie Muzyki Dawnej, organizowanym przez Polskie Towarzystwo Muzyki Dawnej przy współpracy II programu Polskiego Radia, Warszawa 1998.

 

godz. 21.00 - Metamorfozy

Mariusz PĘDZIAŁEK - obój PROGRAM: 1. Georg Philipp Telemann - 6 Fantazji Fantazja A-Dur Vivace - Adagio - Allegro - Allegro Fantazja a-moll Grave - Vivace - Adagio - Allegro Fantazja h-moll Largo - Vivace - Largo - Vivace - Allegro Fantazja e-moll Largo - Spirituoso - Allegro Fantazja C-Dur Affetuoso - Allegro - Grave - Vivace Fantazja G-Dur Allegro - Adagio - Vivace - Allegro 2. Johann Sebastian Bach - Partita Allemande - Corrente - Sarabande - Bourree anglaise 3. Claude Debussy - Syrinx 4. Benjamin Britten - 6 Metamorfoz op.49 Pan - Phaeton - Niobe - Bachus - Narcyz - Aretuza 5. Ton Bruynel - Soft Song

Mariusz PĘDZIAŁEK - ur. 1956 w Krakowie, tu przeszedł kolejne szczeble edukacji muzycznej. w PWSM /dyplom 1979/ studiował w klasie oboju Edwarda Szcześniaka, odbył także kurs mistrzowski pod kier. Lothara Kocha. Jest członkiem Stowarzyszenia Artystycznego „Muzyka Centrum” i Kwintetu Dętego Filharmoników Krakowskich, koncertmistrzem Orkiestry Filharmonii Krakowskiej. Współpracuje także z G. Turnauem. Wiele koncertuje jako solista, grając z wybitnymi dyrygentami m.in.: A. Duczmal, J. Maksymiukiem, K. Pendereckim, S. Skrowaczewskim, T. Strugałą i z orkiestrami: Amadeus, Filharmonią Narodową, Sinfonią Varsovią, Sinfoniettą Cracovią, Orkiestrą Filharmonii Krakowskiej. W swoim dorobku ma wiele nagrań archiwalnych dla PR, teatru i filmu, udział w programach telewizyjnych, a także nagrania CD i płyty wizyjne.

 
  strona główna