WTOREK, 28 CZERWIEC, KOŚCIÓŁ P.W. WNIEBOWZIĘCIA NMP W BARCICACH

godz. 19.30 - Koncert - prezentacja rekonstrukcji średniowiecznych psałteriów smyczkowych

GUDOWER PSALTER-ENSEMBLE ST. MARIEN (Gudow, Niemcy): MAREIKE MENTZEL - psałterium sopranowe, Ingken SCHNEIDER - psałterium altowe, Moritz MENTZEL - psałterium tenorowe, Eileen BLUMENSTEIN - psałterium basowe, Marius MENTZEL - kantele basowe, Elena STEIN - flet barokowy, Elke LORENZ-MENTZEL a.G. - regał, Birgit MÖBIS a.G. - klawesyn, Karl LORENZ - portatyw, kierownictwo artystyczne

PROGRAM: anonim (X w.) Kyrie „Orbis factor“ z 11. mszy chorałowej (gotyckie organum i fauxbourdon) anonym (Włochy, ok.1400) - La rotta (organum, heterofonia); *partita Ich schwing mein Horn (technika renesansowa); Paul Hofhaimer (1459-1537) - Nach willen din; (pieśń w opracowaniu ucznia Hofhaimera, Hansa Kottera); anonim (XVI w.) - Trzy staroangielskie pieśni i tańce - Kontredans - Rabenballade - Sally Gardens (technika renesansowa); *partita Ich will zu Land ausreiten (Hildebrandslied) (technika renesansowa); Ricercare mit Tanz (technika późnorenesansowa); *partita Wach auf, meins Herzens Schöne (technika renesansowa); *Uwertura (technika barokowa); *Wunderbarer König (Neander) - opracowanie pieśni, technika barokowa; John Dowland(1563-1623) - Come again (technika madrygałowa) (Madrigalsatz)

Pozycje programu oznaczone gwiazdką są opracowaniami Karla Lorenza

Założycielem zespołu jest emerytowany generalny dyrektor muzyczny Karl Lorenz, organista i budowniczy instrumentów. Jego pasją jest odtwarzanie dawnych instrumentów według źródeł ikonograficznych i poszukiwanie nieznanych dotąd brzmień. Skupił wokół siebie grupę młodzieży, zainteresowanej muzyką dawną. Utwory prezentowane podczas koncertu- -warsztatu, jak sam Lorenz określa dzisiejszy występ, są przezeń dostosowane do możliwości psałteriów smyczkowych.

PSAŁTERIUM to instrument strunowy. Gra na nim polegała na zarywaniu strun palcami. Należy do grupy cytr. Od tysięcy lat instrumenty tego typu były używane we wschodniej Azji. W XI i XII wieku, wraz z powracającymi z Jerozolimy krzyżowcami, przywędrowały do Europy. Poprzednikami psałteriów były: egipski instrument o nazwie qanun i azjatycki santir, którego struny z drutu wydawały dźwięk po uderzeniu niewielkimi młoteczkami. Z santiru powstały cymbały, zwane „cygańskim fortepianem“. Z egipskiej nazwy Qanun powstało później we Francji i Hiszpanii określenie canon, charakterystyczne dla wielogłosowej formy muzycznej. W całej średniowiecznej Europie instrument ten zwany był również cythara barbarica. Określenie psalterium pochodzi Grecji i związane jest z czasownikiem, oznaczającym mniej więcej „szarpać”. Arystoteles określa tą nazwą trójkątny instrument strunowy. Z początkiem renesansu Virdung (1511) i Agricola (1529) wprowadzają je do teorii muzyki. Malarz i komediopisarz Tobias Stimmer (1539 - 1584) pisze o psałterium jako o instrumencie bardzo popularnym wśród kobiet. Praetorius pisze w 1619 o psalterium decachordum. Z końcem średniowiecza psałterium utraciło swe dawne znaczenie na rzecz innych instrumentów. Na północy i wschodzie Europy rozwijały się jednak nadal instrumenty ludowe budowane na podobnej zasadzie, np. trójkątne gussli w Rosji (por. także czeskie słowo housle, oznaczające skrzypce),czy fińskie kantele w formie trapezu. Specjalnie piękne wyobrażenie psałterium znajdujemy z lewej strony obrazu Hansa Memlinga Muzykujący anioł (1480). /www.psalter-musik.de/

godz. 21.00 - taki ochi - rekonstrukcja starojapońskich zabytków muzycznych

Vlatislav MATOUŠEK (Praga) - flet shakuhachi

Vlastislav MATOUŠEK (ur.1948) studiował kompozycję i teorię muzyki, obronił doktorat na wydziale muzycznym AMU w Pradze, gdzie od 1991 wykłada etnomuzykologię. W 1996 jako stypendysta Japan Foundation studiował grę na bambusowym flecie shakuchaci u mistrza Kifu Micuhashi w Tokio i tradycyjną muzykę japońską u prof. Osamy Jamaguchi w University of Letters w Osace. Jest twórcą licznych, niekiedy bardzo eksperymentalnych kompozycji. (www. musica.cz/matousek). Jako teoretyk zajmuje się muzyką kultur pozaeuropejskich, kinetyką muzyczną i organologią; etnomuzykologię wykłada także od 1999 na Wydziale Muzykologicznym Uniwersytetu Karola w Pradze. Zajmuje się publicystyką muzyczną, także w Czeskim Radiu. Jako wykonawca, gra na flecie shakuhachi i innych egzotycznych i ludowych instrumentach z własnych, rozległych zbiorów; prezentuje także własne kompozycje. Na historycznych dudach moldankach, organistrum i in. Gra także muzykę Średniowiecza i wschodnioczeski folklor. Jest (jako wokalista) członkiem zespołu Duodena Cantitans, z którym wykonuje dawną polifonię wokalną. Z zespołem tym nagrał pięć płyt (CD Kryštof Harant - Multisonic 1994, CD Musica Temporis Rudolphi II - Supraphon 1994, CD Mirabile Mysterium - Supraphon 1996, CD Felix Austriae Domus - Supraphon 1997, CD Monteverdi, Byrd/Masses for Four Voices, Supraphon 1998), dokonał nagrań radiowych, występował w TV; koncertowal w Niemczech, Austrii, Węgrzech, Włoszech i Hiszpanii. Na egzotycznych instr. perkusyjnych, jak indyjskie table, misy tybetańskie, czy różne rodzaje fletów gra od 1979 muzykę medytacyjną inspirowaną Orientem, w zespole Relaxace (CD Dhjana, Kadael, Český kóan, Morning Prayer, Indické inspirace). Dodatkowo eksperymentuje z muzyką rockową, grając na gitarze basowej z własną formacją Yamabu. /www.shakuhachi.cz/

 
  strona główna